Biden, Trung Hoa cộng sản và xoay trục trái chiều: Ai kiểm soát tương lai?

Matthew Crosston | DCVOnline

Trong khi Biden muốn quay trở lại cách hiểu cũ của mình về “Xoay vòng sang châu Á”, Trung Hoa cộng sản nên bắt đầu tự hỏi mình một cách hợp pháp liệu họ có muốn hay cần một “Xoay vòng sang Mỹ” hay nên xoay trục sang nơi khác và mở ra một kỷ nguyên mới thực sự của các vấn đề toàn cầu hay không?

Biden và Trung Hoa Cộng sản. Image: GETTY

Với việc Trump đã dành nhiều thời gian trong suốt 4 năm ở Bạch Cung để làm bất kỳ chính sách nào trái ngược với các chính sách của Barack Obama, sẽ không có gì là cách mạng khi nghĩ rằng những việc đầu của Joe Biden khi ngồi vào ghế Tổng thống vào tháng 1 về cơ bản là vô hiệu hóa những chính sách đó của Trump. Biden là Phó Tổng thống của Obama trong tám năm và có thể hiểu được rằng có thể coi tất cả các quan điểm chống Obama của Trump trên thực tế là những quan điểm chống Biden. Nhưng chỉ riêng nguyên tắc này sẽ không đủ để dự đoán các chính sách và vị trí chính thức của Biden có thể ở đâu hoặc chúng có thể phát triển như thế nào ngay sau khi nhậm chức Tổng thống. Điều này đặc biệt đúng đối với các vấn đề quốc phòng, quân sự và chính sách đối ngoại, nơi nhiều lớp và nhiều bộ phận chuyển động khiến không thể chỉ đơn giản là ‘làm ngược lại’ những gì Tổng thống Trump đã làm.

Mặc dù những hành động của Trump với Lầu Năm Góc sau ngày bầu cử đã gây tò mò, nhưng có thể tin rằng chúng sẽ không tồn tại lâu dài hoặc có ý nghĩa sâu sắc đối với chính sách chính thức của Mỹ. Việc đưa những người trung thành với Trump vào các vị trí quan trọng của Lầu Năm Góc dường như tin được hơn là việc Trump cố gắng để được nghe lời thông cảm và những người ủng hộ sau khi ông rời Washington để bảo đảm an ninh cá nhân không bị kiện tụng ​​và cáo buộc pháp lý khác. Nhưng như Biden đã cho thấy với việc đề cử Tướng Lloyd Austin vào vị trí Bộ trưởng Quốc phòng, sẽ còn lại rất ít bên trong Lầu Năm Góc về việc lấy quyết định quan trọng và phát triển chính sách dính dáng đến Trump một khi Biden-Harris lên nắm quyền.

Vấn đề lớn hơn còn vượt xa tính cách đồng bóng của Trump khi Biden lên nắm quyền. Ví dụ, châu Á lớn hơn. Trong trường hợp của châu Á, vấn đề không phải là những gì Trump đã làm trong bốn năm cầm quyền và có lẽ thậm chí không phải những gì Biden đã nói trong hồ sơ trong quá khứ trong sự nghiệp chính trị vô cùng dài của ông ở Washington. Thay vào đó, vấn đề thực sự có thể là khuynh hướng của người Mỹ nói chung luôn tin rằng chính sách toàn cầu và những phát triển khu vực lớn trên thế giới phải và nên xoay quanh những tư tưởng và sở thích của Hoa Kỳ. Khuynh hướng cận thị về chính sách đối ngoại này có thể nguy hiểm hơn nhiều khi chính quyền Biden tiếp quản, phần lớn là do sự kết hợp giữa các thay đổi chính sách trước đây của Trump và những phát triển thỏa thuận độc lập đang diễn ra trên toàn khu vực châu Á lớn hơn có thể có nghĩa là Biden đang rơi vào một hoàn cảnh cực kỳ bất ổn cho Hoa Kỳ.

Đã có tiếng đồn đãi bên trong Vành đai ở Washington rằng Biden muốn thấy sự hồi sinh của TPP (Đối tác xuyên Thái Bình Dương), hiệp định thương mại lớn được thiết lập dưới thời Obama, chưa bao giờ được Quốc hội chính thức thông qua (vì lý do chính trị trong nước hơn bất cứ điều gì khác), và sau đó Trump rút ra năm 2017. Có một vấn đề nghiêm trọng với mong muốn này, mặc dù nó có thể hiểu được là: sau khi Trump rút Mỹ ra khỏi TPP, các thành viên còn lại của TPP đã đàm phán lại và ký kết những gì gọi là Hiệp định Toàn diện và Tiến bộ cho Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương hay còn gọi là CPTPP. Có lẽ quan trọng hơn nữa, ngay sau cuộc bầu cử Tổng thống vào tháng 11 này, một hiệp định khổng lồ mới về vấn đề và thương mại toàn cầu đã xuất hiện dưới hình thức Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, hay RCEP. Không còn nghi ngờ gì nữa, khối thương mại lớn nhất toàn cầu, gồm 2,2 tỷ người và hơn 26 nghìn tỷ USD sản lượng kinh tế. Một nhận định đáng buồn về tình trạng trực giác chính trị của người Mỹ là khi chính quyền tương lai của Biden nói với truyền thông Mỹ rằng họ vẫn ‘chưa quyết định’ về quan điểm của Mỹ đối với TPP, phần còn lại của thế giới đã bỏ xa thỏa thuận này ở phía sau và không có khả năng quay trở lại với nó chỉ vì Hoa Kỳ cảm thấy mọi người nên làm như vậy.

Những quốc gia ký kết Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực. Nguồn: Forbes/THAIGER

RCEP nhằm mục đích kết nối khoảng 30% người dân trên thế giới và có khả năng tăng thêm hàng trăm tỷ đô la hàng năm vào thu nhập thế giới, tất cả đều không có sự tham gia hoặc lãnh đạo thực sự ngay lập tức từ Hoa Kỳ và thậm chí có thể là một chiến lược tuyệt vời của Trung Hoa cộng sản để hoàn toàn bù đắp bất cứ thiệt hại nào mà nước này dự kiến ​​sẽ phải chịu vì chiến lược chiến tranh thương mại thiếu suy nghĩ của Trump, có vẻ như rất khó xảy ra và thậm chí có thể là không khôn ngoan khi các thành viên của RCEP thậm chí coi Mỹ là một quốc gia lãnh đạo tiềm năng trong tương lai dưới thời chính quyền Biden. Nhiều khả năng hơn, và khôn ngoan hơn từ góc độ RCEP, sẽ khuyến khích Biden gia nhập vào RCEP mà hầu như không thích ứng với sở thích hoặc lợi ích của người Mỹ. Đây sẽ là một sự khác biệt rõ ràng so với cách Mỹ vẫn thích nền kinh tế toàn cầu được tổ chức nhưng khuynh hướng này sẽ diễn ra trong một thời gian dài và chậm chạp. Có lẽ RCEP là động cơ mang lại ngày đó: ngày Hoa Kỳ chuyển từ vai trò lãnh đạo của nền kinh tế toàn cầu sang chỉ còn là một “nước tham gia quan trọng”. Vấn đề đối với Biden là nếu sự thay đổi vai trò này diễn ra trong chính quyền của ông, chắc chắn nó sẽ bị các đảng viên Cộng hòa ở Mỹ thao túng và lợi dụng. Hơn bất kỳ vấn đề toàn cầu nào khác, thương mại gắn liền sâu sắc với lợi ích kinh doanh trong nước và phúc lợi kinh tế của người dân hàng ngày.

RCEP thường bị tuyên bố một cách không chính xác là hoàn toàn “do Trung Hoa cộng sản lãnh đạo”, trong khi trên thực tế, nó là sự tôn vinh và minh chứng cho chính sách ngoại giao của những cường quốc bậc trung của ASEAN. Nhưng đừng nhầm: trong khi Mỹ có thể chưa bao giờ có một RCEP để đối phó nếu nước này ngang nhiên thúc đẩy Trung Hoa cộng sản trở thành nước lãnh đạo không thể tranh cãi, Biden sẽ nhầm lẫn khi coi RCEP là một thỏa thuận còng tay hoặc ràng buộc sự quyết đoán của Trung Hoa cộng sản, cho dù về mặt chính trị. hoặc về mặt kinh tế. Ngược lại, vì giới lãnh đạo và quyền lực của Trung Hoa cộng sản luôn thoải mái hơn khi thể hiện quyền lực của họ theo những cách thức tế nhị về mặt chiến lược ở hậu trường (ngược lại hoàn toàn, ví dụ, với các quốc gia như Hoa Kỳ hoặc Liên bang Nga), như kiểu  tập thể lãnh đạo RCEP hiện tại có thể là kết quả cuối cùng của sự ưa thích của Trung Hoa cộng sản chứ không phải là hệ quả của việc các đối tác ASEAN cố gắng ‘giữ Trung Hoa cộng sản trong tầm kiểm soát.’ Lập trường sau này là điều mà chính quyền Biden có thể sẽ cố gắng theo đuổi và phóng chiếu ​​về mặt ngoại giao và kinh tế, trong khi nhìn thấy nếu nó có thể tạo ra một không gian lãnh đạo mới cho Mỹ trong RCEP. Cũng sẽ là một sai lầm nếu các thành viên của RCEP chấp nhận sáng kiến ​​này của Biden, nhưng họ nên dự đoán chiến lược này sẽ xuất hiện vào năm 2021.

Về mặt lịch sử, Biden có một mối quan hệ hơi phức tạp với Trung Hoa cộng sản. Một mặt, đưa ra một số tuyên bố theo thời gian được cho là tương đối yếu ớt hoặc thỏa mãn về một Trung Hoa cộng sản đang trỗi dậy đáng ngại về chính trị và kinh tế. Mặt khác, Biden cũng đã đưa ra những bình luận dường như cho thấy sẵn sàng ‘cứng rắn’ với Trung Hoa cộng sản. Trong nước, vào thời điểm hiện tại, Mỹ vẫn đang kẹt trong sự đồng thuận có phần lưỡng đảng rằng cần phải chống lại Trung Hoa cộng sản (tuy nhiên, công bằng mà nói, chưa bao giờ thực sự rõ ràng điều đó thực sự có nghĩa là gì). Điều mà nó thường được hiểu cuối cùng là mong muốn của Hoa Kỳ duy trì vị trí đứng đầu toàn cầu và không bị Trung Hoa cộng sản soán ngôi ở bất kỳ mực độ nào trong bất kỳ vấn đề nào. Mặc dù điều này nói chung là có thể hiểu được từ góc độ chính sách đối ngoại / an ninh quốc gia, nhưng phần lớn người Mỹ cũng tự phụ một cáchkhông thực tế. Lãnh đạo toàn cầu của Trung Hoa cộng sản hầu như luôn bị mọi người chê bai là một tình thế tiến thoái lưỡng nan hoặc khủng hoảng cần được giải quyết bằng chiến lược quyết đoán của Mỹ. Mặc quan điểm dân tộc chủ nghĩa đó, đây là sự phủ nhận điều mà nhiều người khác tin là sự tiến hóa tự nhiên của cộng đồng toàn cầu, nơi mà sự lãnh đạo của Trung Hoa cộng sản (theo bất cứ cách nào mà Trung Hoa cộng sản muốn hình dung, nhưng chắc chắn nó sẽ KHÔNG giống với cách Mỹ hình dung về nước Mỹ trong vai trò lãnh đạo nửa thế kỷ qua) chắc chắn sẽ đi lên và Hoa Kỳ sẽ cần hiểu cách làm việc trong khuôn khổ mới này và không mong đợi có thể đưa ra điều kiện cho tất cả mọi người mà không bị trừng phạt.

Đây là thực tế mà Biden sẽ phải đối phó vào tháng Giêng. Ông ấy sẽ muốn những ‘cách cũ’ trở lại thành thời thượng: một giả định về vai trò lãnh đạo của người Mỹ; kỳ vọng chống lại Trung Hoa cộng sản để vẫn là một răng cưa quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu, nhưng một nền kinh tế vẫn do Mỹ ‘quản lý’; khuyến khích hợp tác và phát triển kinh tế khu vực lớn hơn, đặc biệt là trên toàn châu Á, nhưng cho rằng vai trò lãnh đạo của Trung Hoa cộng sản trong các hiệp định như vậy sẽ luôn do các thành viên châu Á khác ‘điều khiển’. Biden sẽ muốn giao dịch với Trung Hoa cộng sản, làm việc với Trung Hoa cộng sản, hợp tác với Trung Hoa cộng sản, miễn là điều đó theo các điều kiện của Mỹ và hạn chế mức độ nổi bật do hành động của Trung Hoa cộng sản. Nói tóm lại, nhiều khả năng chính sách của Biden sẽ là một điều viển vông không dựa trên thực tế thế kỷ 21 cũng như không nhận thức đúng về vai trò mà Trung Hoa cộng sản nên tự hình dung khi thế giới tiến sâu hơn vào thời đại kỹ thuật toàn cầu. Trong khi Biden muốn quay trở lại cách hiểu cũ của mình về “Xoay vòng sang châu Á”, Trung Hoa cộng sản nên bắt đầu tự hỏi mình một cách hợp pháp liệu họ có muốn hay cần một “Xoay vòng sang Mỹ” hay nên xoay trục sang nơi khác và mở ra một kỷ nguyên mới thực sự của các vấn đề toàn cầu hay không?

© 2020 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”


Nguồn: Biden, China, and Competing Pivots: Who Controls the Future? | Dr. Matthew Crosston

| Modern Diplomacy | December 17, 2020.

Please follow and like us: